Voorbij de brandstapel: Hoe ik angst en oordelen transformeerde naar spaceholden vanuit vrouwenkracht

De prijs van de waarheid..

"Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat zij doen." Jezus sprak deze woorden terwijl Hij aan het kruis hing, terwijl de soldaten zijn kleren verdeelden door erom te dobbelen en het volk Hem bespotte (Lukas 23:34). Hij was niet boos op degene die ervoor hadden gezorgd dat hij daar hing. Hij voelde geen wraak naar degene die de spijkers sloeg.. Hij richtte zich tot God, zijn Vader, en vroeg om vergeving voor degenen die Hem kruisigden, omdat zij niet volledig begrepen wat zij deden. De uitspraak benadrukt vergeving ondanks onrecht. Jezus toont dat ware genade niet afhankelijk is van de kennis of intentie van de dader, maar van een bewuste keuze om kwaad te beantwoorden met liefde en vergeving. Oordeel is de grootste barrière voor heling, en toch heb ik vaak in de vuurlinie van dat oordeel gestaan. De mensen die over mij oordeelden: vroeger in het dorp, en nu in de nasleep van mijn keuzes, hebben me onbedoeld de belangrijkste les van mijn leven geleerd: dat oordeel voortkomt uit onwetendheid en angst.

Stukjes wereldbeeld die steeds meer afbrokkelden..

Mijn reis begon denk ik ergens in de turnhal. Als topsporter leerde ik vroeg hoe ik mijn eigen grenzen kon negeren om "gezien" en "gewaardeerd" te worden. In mijn dorp was dat niet anders. Toen ik ontdekte dat mijn eerste vriendje vreemdging terwijl hij met "onze" vriendengroep op stap was (en dat iedereen het wist behalve ik) brak er iets in mij. Niet alleen mijn vertrouwen en mijn hart, maar daar brokkelden al de eerste stukjes van mijn wereldbeeld af.

Dat proces van afbrokkelen bereikte een dieptepunt tijdens mijn werk in de psychiatrie. Ik was degene die altijd klaarstond, die diensten overnam en die er tijdens een of andere epidemie alles aan deed om de boel draaiende te houden. Toen ik vervolgens door een cliënt werd gestalkt, verwachtte ik steun en bescherming. In plaats daarvan werd ik door mijn collega’s en werkgever aan mijn lot overgelaten. Hij bleef in zorg terwijl ik geen zorg kreeg. Het dieptepunt was het moment dat ik de politie belde, hopend op hulp, en de medewerkster aan de telefoon me simpelweg vertelde: "dat hoort ook wel een beetje bij je werk." Op dat moment brokkelden de laatste resten van mijn geloof in het 'systeem' definitief af. Het systeem waar ik zo loyaal aan was geweest, bood mij geen veiligheid, maar keek weg. Ik besloot alles wat ik ooit als waarheid had aangenomen opnieuw tegen het licht te houden. 'Down the rabbit hole' zoals Alice in Wonderland. En ik kan je vertellen: er blijft weinig over, het word vormloos? Maar daar zal ik een ander blog over moeten schrijven..

Alle mensen die ooit een oordeel over mij hadden, hebben mij onbedoeld een van de grootste lessen van mijn leven geleerd. Destijds voelde het zwaar. Maar nu zie ik het anders. Elk oordeel dat ik heb ontvangen, heeft mij namelijk geholpen om een betere spaceholder te worden voor anderen. Door zelf te voelen hoe het is om beoordeeld te worden, heb ik geleerd wat échte, onvoorwaardelijke aanwezigheid is. Tijdens mijn ceremonies is het mijn belangrijkste missie om een bedding te creëren waarin oordeel geen plek heeft. Waar alles er mag zijn, precies zoals het is. Die diepe acceptatie kon ik alleen bereiken omdat ik weet hoe de andere kant voelt. Dankbaar voor de spiegels, want ze hebben mij gevormd tot de begeleider die ik vandaag ben.

Het historische heksentrauma

Als ik naar mijn roeping kijk, zie ik niet alleen dit leven. Ik voel de echo’s van een verleden waarin vrouwen die afweken werden vervolgd. De heksentijd. Het was een tijd waarin je werd verraden door je buren zodra je anders was of leefde; zodra je jouw kracht gebruikte, met de natuur en de dieren samenwerkte in plaats van het 'pilletje van de dokter' te slikken, werd je een doelwit.

Dit zit diep, dit ligt opgeslagen in je celgeheugen: in die tijd werd je verraden door de mensen van wie je dacht dat ze je vrienden waren. Het dorpsplein, waar mensen stonden te juichen terwijl vrouwen (en ook soms mannen) publiekelijk op de brandstapel werden gezet. Het was een systeem van collectieve moord onder de dekmantel van 'orde'. Kun je je dat voorstellen? Historisch gezien zijn er in Europa tienduizenden vrouwen vermoord, en alleen al in Nederland werden honderden vrouwen beschuldigd en vervolgd. En misschien nog wel het meest gruwelijke is dat de meesten werden veroordeeld zonder enig bewijs, enkel op basis van roddels, angst of omdat zij als 'krachtig' werden bestempeld.

Ik ben jarenlang onbewust bang geweest voor die eigen kracht, want in het verleden kon die kracht zomaar een doodvonnis betekenen. Het was veiliger om mij aan te passen dan om te staan in mijn eigen waarheid. Maar door het afbrokkelen van die valse zekerheden (door alles wat ik in dit leven heb meegemaakt) is de angst verdwenen en is er ruimte gekomen voor de waarheid. Ik hoef me niet meer te verstoppen. De brandstapels van vroeger zijn voor mij nu het vuur geworden dat mijn eigen vastberadenheid voedt.

Bewaker van de Waarheid

En misschien is dat verraad de bron van mijn diepe drang naar rechtvaardigheid. Ik kan niet zwijgen als ik zie dat iemand bedrogen, belogen of bestolen wordt. Als ik weet dat een grens wordt overschreden, kom ik op voor onrecht of geef ik de ander altijd de keuze: "Vertel zelf de waarheid, of ik doe het."

Ik merk dat ik direct 'aan' ga als iemand tegen me zegt: "Ik wil je even iets duidelijk maken." Die autoritaire toon? Die raakt aan een oude wond. Gelukkig heb ik geleerd dat het aan mij is om te bepalen of ik geloof wat jij zegt. Ik ben de bewaker van de waarheid.

En laat dit ook mijn boodschap aan jou zijn: jouw kracht ligt in hetzelfde. Laat je intuïtie niet sussen door autoriteitsfiguren of door mensen die 'even de waarheid' bij je komen claimen. Jij bent degene die bepaalt of hun waarheid resoneert met jouw ziel. Laat je niet in een hoek duwen door de wetten van anderen.

Het resultaat van mijn koers?

Ik ben gestopt met het sussen van andermans ongemak. Ik ben gaan staan in een authenticiteit en ben deze volledig gaan belichamen, en dat is mijn grootste overwinning.

Vroeger zou ik mij direct hebben verdedigd wanneer ik voelde dat er een oordeel over mij hing; ik zou mijn eigen waarheid hebben proberen te bewijzen of geprobeerd hebben het beeld dat zij van mij hadden gevormd, bij te sturen. Ik ben daarmee gestopt omdat ik daarmee mijn kracht weggeef. Daarmee geef ik mijn kracht in handen van een ander..

Ik heb geen angst meer voor de leegte of voor het onbegrip van anderen. Ik zie hun oordelen niet langer als beschuldigingen, maar als waarnemingen die bij hen horen. En die ik dus ook daar mag laten. Ik probeer mijzelf niet meer te verdedigen, maar simpelweg het oordeel er te laten zijn en op te laten lossen ipv in mijzelf vast te zetten en er uren over te piekeren.

Mensen die niet voorbij de oppervlakte kijken, hebben geen toegang tot de dieptes van pijn, noch tot de hoogtes van liefde en overgave. Ik zie nu dat mijn koers hen onbewust uitdaagt om naar hun eigen onverwerkte emoties te kijken. Dat zij oordelen over een leven dat ze niet hebben geleefd, is geen reflectie op wie ik ben, maar een spiegel van wat zij zelf nog niet hebben durven aanraken. Ik heb die spiegel inmiddels leren zien als een uitnodiging aan hen, en niet als een afwijzing van mij. In die rust, zonder de behoefte om mij te verantwoorden, heb ik mijn vrijheid gevonden.

Leren kijken zoals God kijkt

Echt geloof ontstaat pas als het donker is. Juist in de zonde, in het niet-weten en in de pijn van afwijzing wordt het fundament gelegd. Ik heb geleerd dat de mensen die over mij oordeelden, mij onbedoeld hebben klaargestoomd voor het werk dat ik nu doe. Hun oordeel zei alles over hun eigen onvermogen om te zien, maar niets over wie ik ben in de ogen van God.

Spaceholden?

Spaceholding is eigenlijk vrij simpel: aanwezigheid, veiligheid en ondersteuning. Maar voor mij heeft het een diepere betekenis gekregen: het is veranderd in een daad van overgave. Het betekent voor mij:

• De veilige doorgang zijn: Ik ben de bedding waar de ander doorheen mag gaan, zonder dat ik richting bepaal. Ik houd de ruimte vast waarin de ander zijn eigen waarheid mag ontmoeten, ontdaan van alle maskers.

• Een rustige aanwezigheid: Ik ben de stilte waarin alles mag landen. Of er nu verdriet, woede, frustratie, verzet of oordeel is: ik oordeel daar niet over. Alles mag er zijn. In die stilte mogen vragen en antwoorden ontstaan.

• De ruimte van overgave: Zelfkritiek of schaamte is vaak een vorm van onrust is die erkenning zoekt. Het oordeel over zichzelf is vaak een manier om bescherming te zoeken, een poging om niet echt naar binnen te hoeven keren omdat wat zich daar afspeelt soms te groot voelt om alleen te dragen. Wanneer een deelnemer in mijn ceremonie worstelt met deze emoties, blijf ik aanwezig in een staat van absolute overgave. Ik hoef het niet op te lossen, te sussen of te bestrijden; ik ben er simpelweg.
  

Mijn overgave is de sleutel. In die staat van "zijn" is er geen ruimte meer voor oordeel: niet voor mijzelf, en niet voor de ander. Ik ben niet langer de facilitator die stuurt of corrigeert; ik ben de bewaker van de Waarheid die de ander de vrijheid geeft om precies te zijn wie hij/zij altijd al was vanuit de diepste kern. In die volledige acceptatie van wat er op dit moment is, ben ik vrij om te dienen.

Romeinen 12:2 herinnert ons eraan: “Vorm u niet naar de wereld, maar laat u veranderen door de vernieuwing van uw denken.” Dat is de essentie van mijn werk.

De Jezus-rol en de wet van de genade

De menigte oordeelde. Ze schreeuwden om de rebel (Barabbas) en veroordeelden de onschuldige (Jezus). Jezus stond in het centrum van dat oordeel, maar Hij ging niet in de verdediging. Hij bleef in een staat van absolute, pijnlijke aanwezigheid. Hij was de ultieme spaceholder.

Mensen die over mij hebben geoordeeld, hebben mij geholpen om te begrijpen wat het betekent om die 'Jezus-rol' in een ceremonie te vervullen. Wanneer deelnemers bij mij komen, brengen ze soms hun eigen 'oordeel-geweld' mee. Mijn vermogen om daar zonder oordeel te blijven staan, is direct geworteld in de keren dat ik zelf werd 'veroordeeld door de menigte'. Ik kan de ruimte houden waar de 'Barabbas' in ieder van ons (de rebel, de gewonde, de veroordeelde) mag thuiskomen en eindelijk rust vindt.

Oordelen vanuit onrust of angst: uiteindelijk komt iedereen aan bij hetzelfde punt. Er staat geschreven: "Dat in de naam van Jezus elke knie zich zou buigen." Voor mij betekent dit niet dat mensen voor mij buigen, maar dat de ego-structuren en oordelen die wij allemaal dragen, buigen voor de wezenlijke liefde die aanwezig is zodra het echt veilig is. Dat moment waarop het oordeel wegvalt, de strijd stopt en de knie buigt voor de stilte. Niet omdat het moet, maar omdat het eindelijk mag. Het oordeel van de wereld leert je wie je bent in de ogen van anderen. Maar de overgave in een veilige bedding leert je wie je bent in de ogen van het Licht.

Bouwen voor de eeuwigheid

Ik bouw niet voor de erkenning van vandaag. Ik bouw voor de generatie(s) na mij. Ik ruim het puin van de generaties voor mij op: van de turnster die zichzelf verloochende tot de vrouwen in de heksentijd die op de brandstapel eindigden, zodat zij kunnen wandelen in een vrijheid die wij nog soms bevechten.

Omdat alleen God de Waarheid en het Antwoord heeft en geeft, zie ik het niet als mijn taak om de antwoorden te geven, maar om de Weg te zijn. Ik ben de veilige doorgang, de rustige aanwezigheid waarin de ander zijn eigen waarheid mag ontmoeten, ontdaan van maskers.

En misschien zie ik de oogst van dit werk wel nooit met deze ogen. Misschien is mijn rol alleen het omwoelen van de harde grond van onze geschiedenis. Dat is genoeg. Want uiteindelijk zal elke knie buigen voor de Waarheid. En tot die tijd ben ik hier: als bewaker van de waarheid, in de rust, in de vergeving en in onvoorwaardelijk vertrouwen.

''Het is volbracht. Ik ben vrij.''

Veel liefs, Elles